Lęki i obawy przed psychoterapią – jak sobie z nimi radzić?

Rozpoczynanie psychoterapii często budzi różne obawy, co jest zupełnie zrozumiałe. Jeśli Ty również wahasz się przed pierwszym krokiem, pamiętaj, że w Centrum poZDROWIENIE spotykamy się z takimi lękami u wielu pacjentów. Psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym to proces, w którym empatia i wsparcie terapeuty pomagają budować zaufanie.

Poniżej omówimy najczęstsze z obawy i sposoby radzenia sobie.

Obawa nr 1: Jednym z powszechnych lęków jest strach przed negatywną oceną czy krytyką ze strony terapeuty.
Zdarza się, że pacjenci wyobrażają sobie sesję jako sytuację, w której ich myśli czy zachowania zostaną surowo osądzone, co może nasilać poczucie wstydu lub izolacji.

Fakty: W rzeczywistości terapeuta pracujący w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT) słucha z empatią i uwagą, skupiając się na zrozumieniu perspektywy pacjenta, bez oceniania czy krytykowania. Jego celem jest oferowanie wsparcia, które pomaga poczuć się bezpiecznie. Pacjenci stopniowo nabierają zaufania, a techniki CBT pozwalają zmieniać negatywne przekonania o sobie, co z czasem łagodzi lęk.

Obawa nr 2: Kolejna troska dotyczy tego, że problemy pacjenta mogą okazać się "nieważne", co mogłoby oznaczać brak nadziei na poprawę. Pacjenci niekiedy czują, że ich trudności są zbyt błahe, by zasługiwały na uwagę, a więc czują chęć rezygnacji i pogłębia się ich samotność.

Fakty: W CBT każdy problem, który utrudnia codzienne funkcjonowanie lub relacje z bliskimi, jest traktowany poważnie. Terapeuta nie stosuje ogólnych kryteriów ważności – zamiast tego skupia się na tym, jak dana kwestia wpływa na życie konkretnej osoby. Wspólnie identyfikowane są obszary wymagające zmian, co daje poczucie kontroli i motywację. Praktyka pokazuje, że nawet pozornie drobne sprawy, gdy je rozłożyć na myśli i zachowania, mogą przynieść znaczną ulgę.

Obawa nr 3: Często pojawia się też lęk, że terapeuta nie zrozumie pacjenta w pełni. To obawa jest często związana z przeszłymi doświadczeniami bycia niewysłuchanymi. To dawniej i również teraz budzi frustrację i zniechęca do otwarcia się.

Fakty:  W terapii CBT terapeuta dąży do jak najlepszego zrozumienia problemów, ich wpływu na emocje i codzienne życie. To nie zawsze przychodzi natychmiast – Porozumienie tworzy się przez podążanie wspólną drogą. Poprzez pytania i eksplorację dochodzi się do głębszego wglądu. Pacjenci często odkrywają, że w tej partnerskiej relacji czują się wreszcie zrozumiani, co zmniejsza emocjonalne obciążenie i buduje zaufanie.

Obawa nr 4: Trudności z otwarciem się, zwłaszcza w tematach krępujących, to kolejny częsty lęk. Pacjenci martwią się, że nie będą w stanie mówić o tym, co najtrudniejsze, co wywołuje poczucie blokady i obawę przed porażką.

Fakty: Wielu pacjentów na początku odczuwają zawstydzenie, niepewność, ale później są zaskoczeni, jak naturalnie przychodzi dzielenie się trudnościami w bezpiecznej przestrzeni. Terapeuta jest przygotowany na takie sytuacje: nie naciska, ale zachęca z wyrozumiałością i szacunkiem do granic każdej osoby. To normalne, że na zaufanie potrzeba czasu – terapia dostosowuje się do tempa pacjenta.

Obawa nr 5: Gdy problemów jest wiele, pacjenci wątpią, czy terapia w ogóle okaże się skuteczna. To poczucie przytłoczenia, gdy trudności się kumulują, może budzić bezsilność i rezygnację.

Fakty: W rzeczywistości jest to bardzo częsta sytuacja, bo problemy nawarstwiają się latami. Terapeuta przeprowadza diagnozę i tworzy konceptualizację – czyli opis powiązań pomiędzy problemami a obecnym funkcjonowaniem. Nawet w złożonych sytuacjach szuka się wzorców i priorytetów, dostosowując terapię do tego, co aktualnie jest najważniejsze. Elastyczność podejścia pozwala na krokowe zmiany, a badania kliniczne potwierdzają skuteczność CBT w różnorodnych obszarach, dzięki narzędziom, które pacjenci mogą stosować samodzielnie dla trwałych efektów.

Obawa nr 6: Na koniec, obawa przed trudnymi emocjami podczas sesji. To zrozumiały niepokój,, gdyż naturalnie unikamy bólu. Jednak takie codzienne unikanie emocji może nasilać panikę i chęć wycofania się.

Fakty: W CBT terapeuta pomaga bezpiecznie przejść przez te emocje, ucząc, jak je rozpoznawać i nimi zarządzać. Na przykład dzięki technikom relaksacyjnym czy poprzez uelastycznienie myślenia. Zamiast unikać, pacjenci uczą się akceptacji, co zmniejsza cierpienie. Po takich doświadczeniach pacjenci uczą się odczuwać ulgę i tworzą większą siłę wewnętrzną.

Wszystkie te obawy są powszechne, ale w Centrum poZDROWIENIE terapia opiera się na relacji pełnej troski i szacunku. Nigdy nie zostawiamy naszych pacjentów bez rozmowy o ich obawach, pochylamy się nad każdą trudności, która może zniechęcić czy oddalić od decyzji o pomocy sobie.

Jeśli czujesz, że te lęki dotyczą Ciebie, pamiętaj, że warto zrobić ten pierwszy krok i porozmawiać ze swoim terapeutą. To pomoże otworzyć drogę do lepszego samopoczucia. Skontaktuj się z nami, jeśli potrzebujesz wsparcia w podjęciu decyzji.